Als je me echt zou kennen zou je weten dat…
Dat was de zin die centraal staat bij een Amerikaans concept dat nu ook Nederland gaat veroveren. Het klinkt als een wat zweverig zinnetje uit weer een of andere managementtraining of teambuildingsactiviteit. Maar diegenen die gisteren Over De Streep hebben gezien weten precies waar het over gaat en dat er een heel verhaal achter dit zinnetje schuil kan gaan. Degenen die dat niet gezien hebben kunnen het nog terugkijken, het is zeker de moeite waard.
Over De Streep heet in Amerika Cross The Line en is onderdeel van het concept Challenge Day. Op een Challenge Day worden jongeren uitgedaagd om verbinding met elkaar te zoeken, elkaar te leren begrijpen en te leren en accepteren dat iedereen is zoals ie is en dat wederzijds respect een groot goed is. Het is een programma van een dag, maar het is absoluut na die ene dag niet afgelopen. Die dag is slechts het begin. De bedenkers hebben een heel goed doordacht programma voor die dag neergezet die aanzet tot een vervolg. Klinkt nog steeds zweverig? Mooi! Vond ik ook voor ik van dit concept gehoord had. Lees vooral verder!
In de eerste aflevering werd er een klas van het Alkmaarse Petrus Canisius College gevolgd op een Challenge Day. Alleen de naam van de school al en het feit dat het een VWO klas betrof roept bij veel mensen (ook bij mij) al allerlei vooroordelen op. Ik gooi ze er maar gelijk even uit: Ze hebben allemaal 2 voornamen, zitten op hockey, hebben ouders met teveel geld en zijn gruwelijk verwend. Ze zijn bijdehand en denken dat ze de hele wereld aan kunnen. Nou, dat bleek dus niet het geval.
In het begin van de uitzending zou je ook haast denken dat het die kant op ging. De scholieren werden juichend binnengehaald door enkele docenten en andere volwassen vrijwilligers die mee deden. Er werd een overdreven welkomstfeestje gebouwd waardoor al snel vele scholieren zich afvroegen waar ze in godsnaam beland waren. Ze voelden zich wat ongemakkelijk door al deze aandacht en hadden geen flauw benul wat er zou gaan gebeuren. Al snel kwamen de 2 amerikaanse cursusleiders op en begonnen direct heel open en eerlijk over zichzelf te vertellen. Gek genoeg zaten alle scholieren ademloos te luisteren en vloeiden gelijk al tranen vanwege de heftige verhalen van de cursusleiders. Je kon bijna zien dat bij de scholieren begon door te dringen dat dit een dag zou worden om nooit vergeten. Ik zat al even ademloos op de bank te kijken, inmiddels met een leeg glas drinken, omdat ik me niet de tijd gunde even naar de koelkast te lopen.
En dan volgen er groepsgesprekken. In kleine groepjes gaan 4 scholieren en een volwassene met elkaar in gesprek met die ene simpele vraag: “Als je me echt zou kennen zou je weten dat…”. Ineens zit je te kijken naar een jongen die hevig geëmotioneerd vertelt over het feit dat hij de dood van zijn oma nog niet verwerkt heeft en een andere jongen die vertelt dat ie z’n vader nooit meer ziet, maar dat dat ‘m eigenlijk helemaal niets doet. De manier waarop deze gesprekken lopen is zo open en eerlijk dat ik er bijna achterdochtig van word. Waarom gooien jongeren ineens nu wel hun verhaal eruit? Verderop in de uitzending volgt nog het onderdeel “over de streep”. Waarbij de scholieren aan de hand van stellingen van de cursusleiders al dan niet letterlijk over de streep lopen. Deze stellingen zijn niet mals en gaan vaak over hele persoonlijke dingen. Dit alles gebeurd bijna in stilte en is een nogal emotioneel gebeuren. De jongen die zijn vader nooit meer zag staat bijna alleen aan de overkant als de stelling “Loop naar de overkant als je het gevoel hebt dat je nooit kind hebt kunnen zijn” voorbij komt. De klas kijkt ademloos toe en toont als snel het vooraf afgesproken “respect” teken. Het is een zichtbaar emotionele gebeurtenis en ik zit ondertussen met tranen in m’n ogen op de bank en voordat ik het weet is het alweer afgelopen. Ik blijf in een soort droevige, maar ook euforische stemming achter. Wat is dit mooi, eerlijk en puur!
En dan langzaam komen er ineens allerlei vragen naar boven. Soms hele botte en banale vragen waarbij ik me afvraag waarom ik daar uberhaupt over nadenk. Ik heb alle respect voor het Challenge Day concept en ben er inmiddels ook achter dat het een zeer zorgvuldig neergezet concept is dat ook alleen uitgevoerd mag worden door gecertificeerde mensen en daar zit ook gelijk het antwoord van een van mijn vragen: Waarom werkt dit concept? Hoe krijgen ze het voor elkaar dat jongeren nu ineens wel zichzelf bloot geven en even hun “rol” in de klas vergeten. Dat ineens die stoere jongen wel vertelt over zijn overleden oma en dat dat zeker overkomende meisje vertelt over het feit dat zij veelal bezig is met de opvoeding van haar zusjes. En hoe gaat het dan verder na zo’n dag? De dag erop is er weer een gewone schooldag, pesten ze elkaar dan weer de tent uit? En over een maand?
Het vreemde is dat ik er heel dubbel in sta. Ik heb zelf een keer een soort teambuildings activiteit meegemaakt waarbij men ook meende zo’n “over de streep” spel in te moeten zetten. Waarbij we als laatste in 1 keer met z’n allen over de streep moesten, om zo aan te geven dat we het allemaal nog wel zagen zitten met elkaar. Ik vond het zo’n vreselijk gemaakte exercitie. Zo van: Kijk ons het eens leuk hebben met elkaar en zie vooral eens hoe goed die cursusleiders ons bij elkaar gebracht hebben. Bwegh! Ik ging er al bevooroordeeld heen en kwam nog veel bevooroordeelder terug. Zo’n teambuildingsdag is niet aan mij besteed. Ik kan er niets mee.
Maar waarom werkt iets ogenschijnlijks dan bij deze jongeren wel?, geen 1 uitgezonderd. Worden we bedonderd door de camera’s en de programmamakers? Ben ik gewoon zo’n botte eikel die niet gemaakt is om mee te doen aan dit soort dingen (maar er wel naar te kijken) of houden de jongeren ons gewoon lekker voor de gek en gaan ze volgende dag elkaar weer lekker bot af zitten zeiken zoals ze altijd deden? Dat laatste geloof ik niet. Ik ben er inmiddels van overtuigd dat het staat of valt met de opzet van het geheel. Het is denk ik iets dat heel specifiek past bij een schoolklas, niet bij een team collega’s. Het juichend opwachten van de jongeren heeft ook een specifieke, vooraf goed doordachte rol: Ze moeten zich welkom voelen en losgeweekt worden uit de zorgvuldig gebouwde muurtjes die ze om zich heen hebben gebouwd. De rol van cursusleider is cruciaal en dat kun je denk ik alleen als je zelf ook de nodige “bagage” bij je hebt. Challenge Day leider worden is ook een “way of life”, dat doe je niet zomaar even. Je moet er heilig in geloven. Ook dat maakt het concept ontzettend krachtig.
Ik heb in ieder geval met verbazing gekeken en hoop dat het idee snel rond gaat bij meerdere scholen. Of daar altijd camera’s bij moeten zijn vraag ik me af, maar het is in ieder geval een goede manier om in beeld te brengen wat zo’n dag behelst. Ik ga in ieder geval kijken of ik een keer mee kan doen als vrijwilliger als het hier in de buurt is, lijkt me duizend keer beter dan zo’n teambuildingsdag van mensen die het net niet begrepen hebben. Ik hou wel van dit soort dingen en ik vind jongeren nou eenmaal leuk om mee te werken (je bent docent of je bent het niet he…)
Laat maar komen die Day Of Change, ik ben er klaar voor! En jullie?
9 Comments
Leave a comment
Blog Categories
Kalender
Recente reacties
- Ruud Greven on Iets met computers
- Koen on Iets met computers
- Ruud Greven on Infobesitas
- Berend on Infobesitas
- Tobias on Infobesitas
Haha waarom zijn we op het PCC in Alkmaar meteen gruwelijk verwend?
Maar mijn zus deed mee, en ze vertelde dat het echt heeft gewerkt en dat het niet meteen de volgende dag of volgende maand weer zoals daarvoor was.
De klas is veel hechter geworden en ze kunnen elkaar meer vertellen!
Dat verwende zijn de vooroordelen die ik noem. Op de een of andere manier kwam het in het begin op mij over als “het perfecte klasje”. Alles klopte. Althans, dat leek zo (voor mij). Het is wel duidelijk dat dat natuurlijk niet het geval is. Elke scholier heeft zijn eigen verhaal. De kunst is om dat eruit te krijgen
Wat mij betreft wordt dit concept verplichte kost op elke school!
En dan een jaarlijkse vorm van herhaling of iets dergelijks ter herinnering…
Hoi Ruud, In elk geval heb je een mooi stuk geschreven.
Maar mijn probleem is dat dit een ‘hype’ is. Er zijn bepaalde zaken die je in de basis van elke opvoeding vastlegd, althans meegeeft. En dat zijn normen en waarden, oftewel respect!
Dat deze jongelui nu ineens anders naar elkaar zullen kijken is een gegeven dat in alle leeftijden voorkomt. Dus niet alleen toepasbaar bij jongeren. Je moet soms een klein schockeffect bereiken om de aandacht van mensen te krijgen c.q vast te houden.
Mijn stelling is dan ook dat de reden is: aandacht en naar elkaar luisteren. Dat is tegenwoordig niet meer zo voor de hand liggend, omdat we in een snelle welvaartsmaatschappij leven.
Er zijn enkele basisregels:
1. als ouders leg je basis opvoeding tot het zesde levensjaar van het kind;
2. de school (onderwijzers) moeten weer aandacht hebben voor hun kinderen zowel prive (huisbezoeken) i.p.v. 10 minuten gesprekken als op de scholen. Klasgrootte bepaald de ontwikkeling. Aantal effectieve lesuren ook.
3. voortgezet onderwijs is niet up to date, kinderen worden niet voorbereid op de maatschappij. Vraag en aanbod is niet meer op elkaar afgestemd.
By the way ik heb de uitzending nog niet helemaal gezien. Zal proberen er vandaag aan toe te komen.
Ha Peter (en Ruud),
Al twee afleveringen ben ik aan het bedenken wat ik van Over de Streep vind. Lastig om te benoemen. Ik zie zeker de voordelen van het concept in de zin van ‘verbinding’ tussen mensen. Of daar camera’s bij moeten vind ik (net als Ruud) wel echt een vraag.
Van nichtjes in de VS die tijdens hun schooltijd hebben meegedaan aan deze Challenge Days weet ik dat ze wel degelijk een verandering te weeg brengen. Zowel in de groep als individueel. Maar misschien is dat effect juist wel groter zónder camera’s. Hoe dan ook: na deze reeks weet het hele land van het bestaan van het concept, tijd om het in te voeren op de scholen, maar dan gewoon zonder tv erbij.
Om nog even op jouw punt terug te komen: aandacht en luisteren zou inderdaad gewoon onderdeel moeten zijn van opvoeding. En gelukkig is dat (naar mijn idee) in veel gevallen ook aan de hand. Maar elkaar snappen (waarom doet iemand hoe hij/zij doet), daar kan een challenge day volgens mij zeker wel een meerwaarde hebben….
Ben benieuwd of de volgende uitzendingen mijn standpunt nog verder gaan beinvloeden..
Hoi Marion en Ruud,
Vanavond (18 aug. 2011) heb ik wederom de uitzending van #overdestreep gekeken. ik word nog meer bevestigd in mijn gedachten dat het een vooropgezette formule is die wel goed doordacht is maar niet een meerwaarde is om standaard te borgen in het onderwijs. Althans niet in een aparte lesvorm maar wel als onderdeel van maatschappijleer.
Het schokeffect, of als je daar al van mag spreken voor mij als kijker, heeft niet een meerwaarde of een gedachte verandering bij mij teweeg gebracht.
Wel wil ik eindigen met de overdenking, als jullie mij echt zouden kennen dan ben ik wel heel benieuwd wat jullie mening of advies is aan mij.
Hoi Peter,
Challenge Day is sowieso geen lesvorm. Het gaat om één enkele dag. En die ene dag volgt een door ervaring verkregen uitgekristalliseerde opbouw. Ik denk dat die ene dag vast onderdeel van het jaarprogramma voor 15/16/17-jarigen zou moeten uitmaken. En ook al is het verrassingseffect weg – wat ik had toen ik het de eerste keer zag, maar nu bij mij ook weg is – ik denk nog steeds dat het een programma is wat deurtjes opent, zaadjes plant en ervoor zorgt dat kids op die leeftijd en op de langere termijn anders (leren) kijken. Veel kinderen zitten in een vast (denk)patroon en dat wordt doorbroken. Ongetwijfeld zorgt het er niet voor dat zij ineens allemaal hun hele leven lang engeltjes zijn met open oren en ogen voor alles en iedereen. Maar ik denk, als je de deelnemers over 10 jaar vaagt welke dingen zij zich nog weten te herinneren van school, deze dag er zeker één van is. En daarmee ook het gevoel om soms toch even wat verder te kijken dan je eigen (beschermde?) wereldje. Dat er ook mensen zijn waar je misschien niet gelijk aan ziet dat er iets is, je soms gewoon wat meer moet doorvragen, snapt dat er misschien wel meer speelt dan jij weet. Al is het maar een klein beetje meer respect en het besef dat iedereen ondanks alle verschillen mens is, dan heeft deze dag zijn doel al bereikt.
Dus, mijn advies: kijk of je een keer als vrijwilliger mee kunt doen met zo’n dag via http://www.dayofchange.nl/. Gewoon om het mee te maken, te voelen, te ervaren. En – als je er dan achter kunt staan – kijkt op welke manier er gekeken kan worden hoe Challenge Day in Enschede – gesteund door de politiek – onderdeel kan worden van het lesprogramma.
Ruud, helder verhaal. De vragen die jij hebt, had ik na de eerste keer ook. En de tranen. Wat een impact. Uiteraard zie je in een uitzending van een uur nooit wat er allemaal op die dag gebeurt. Ik denk dat de montage soms wat kort door de bocht is, zodat deze vragen ook opkomen. Maar, ik denk dat het programma, wellicht ietwat aangepast aan de NL cultuur, heel goed zou zijn voor alle middelbare scholen. In één dag worden kinderen buiten het vertrouwde wereldje gevraagd mee te doen, terwijl er niets hoeft (zoals bij jouw teambuilding-dag). Ik vind het prachtig om te zien dat de kinderen aan het einde van de dag de vrijheid voelen om in hun uppie die lijn over te stappen. En in dit geval vermoed ik dat er ook een stuk ‘vreemde ogen dwingen’ mee werkt. Het zijn niet de eigen leraren die de vragen stellen of verhalen vertellen, maar inderdaad goed getrainde mensen die er helemaal voor gaan. Inclusief het tonen van hun eigen emotie. Dat breekt de eigen muren en houdingen blijkbaar af. Al met al een mooi initiatief, waarvan ik hoop dat het veel meer wordt ingezet in NL. Goed voor de maatschappij, het respect, het leren luisteren en niet zomaar beoordelen op basis van uiterlijk(heden) of vooroordelen… ‘Als je me echt zou kennen’ is wat dat betreft een mooi begin.
Ruud,
Ik, als docent vind het een prachtig concept, maar ook weer niet. De vragen die jij je erbij stelt, stel ik ook. Ik werk op een groene school in een stad. Op deze school zitten jongens en meiden uit dorpen en van boerderijen en leerlingen uit de stad. Ik zou het graag eens op mijn school willen meemaken om dan een goede gegronde mening te kunnen vormen. Werkt het voor alle leerlingen, van elke komaf?
Ik ken veel van dit soort programma’s die op scholen ingezet kunnen worden, en merk dat leerlingen inderdaad vaak voor een dag, hooguit een week “veranderen”, maar daarna vervallen in oude patronen. Leerlingen zijn ook wel vaak van de politiek correcte antwoorden. Dus nogmaals, ik zou het graag meemaken om mijn mening hierover vast te stellen!
En als laatste, die vrouw die de stellingen voorleest bij over de streep vind ik erg irritant worden, ze heeft een gemaakte emotionele stem. Dit vind ik weer zo ontzettend Amerikaans, dat overdreven emotionele.