Het einde van de commerciële self-fulfilling prophecy

Ja mensen, het is zover. De commerciële self-fulfilling prophecy is voorbij! De wat? Heerlijk ingewikkeld woord is dat toch. Ik zal toelichten waar ik het nu weer over heb:

Vroeger, toen de wereld nog eenvoudig in elkaar zat en we de sociale media nog niet uitgevonden hadden was er een fenomeen wat ik gedoopt heb als commerciële self-fulfilling prophecy. Dat klinkt moeilijk maar is het niet. Het is een vrij eenvoudig psychologisch principe wat nu door de komst van sociale media op wonderbaarlijke wijze de nek om wordt gedraaid. Over een paar jaar zijn we er definitief vanaf! Daar ben ik heilig van overtuigd. self-fulfilling prophecy is volgens de definitie op wikipedia een voorspelling die zichzelf direct of indirect waar maakt. Ik heb het woord commercieel ervoor geplakt omdat juist op dat gebied dit fenomeen niet meer kan bestaan in de toekomst. Ik zal het uitleggen:

Stel je bent een banketbakker in een grote stad en je bakt de hele dag gebakjes, maar er is 1 probleem: De mensen vinden je gebak niet te eten. Iedereen die ooit een gebakje van je heeft gehad heeft al braakneigingen als ie je naam hoort. Dan doe je ergens iets fout, toch? Maar je houd zelf vol dat je gebakjes lekker zijn… Erg lekker zelfs! Dan doe je nog iets veel meer fout. Je houd namelijk jezelf en je klanten voor de gek. Dat kan niet goed gaan zou je zeggen? De grap is dat de wereld vol zat (en helaas nog zit) met dit soort bedrijven en dat velen het al jaren volhouden, maar dat het einde in zicht is….

Vroeger kon je namelijk als je als bakker smerige gebakjes maakte gewoon stug blijven roepen dat je lekkere gebakjes had. Niet zomaar lekker: Nee extreem lekker! Zelfs eet ze dagelijks! Je liet dat in de bladen zetten. Hing posters op en riep vooral zelf aan iedereen die het maar horen wilde hoe goed je wel niet was. Die klanten van je woonden in een grote stad en de kans dat ze elkaar zouden kennen en vertellen dat ze weer eens braakneigingen hadden gehad van jou gebak was niet zo groot. Die BN-er zag de advertenties toch niet, dus daar had je geen last van. Punt is dat mensen die ooit geweest waren wellicht niet terugkwamen, maar dan nog kon je het lang volhouden. Bovendien begonnen mensen na een maand toch te twijfelen of jouw gebakjes nou echt zo smerig waren, omdat ze toch overal lazen dat ze goddelijk zouden moeten smaken. Nog maar eens proberen dus…. Ik ben er van overtuigd dat je het zo als slechte banketbakker redelijk lang en financieel succesvol uit zou kunnen zingen. De self-fulfilling prophecy zit hem in het feit dat je als je maar lang genoeg riep dat je goed was je ook goed gevonden werd. Dat was een heerlijke gedachte waar menig ondernemer op leefde. Vooral grote bedrijven, zoals telecomproviders (goh, waarom noem ik die toch?)

En nu komt ie: Dat werkt niet meer! Waarom niet? Simpel: We hebben sociale media (het antwoord op al uw vragen! Nou ja…). Als je nu (en in de toekomst alleen maar meer) smerige gebakjes verkoopt lees je dat direct terug op Twitter en Facebook. Berichten als “Shit, ik heb weer boven de wc gehangen door gebak van piet” gaan snel rond. Als je pech hebt verzint iemand een hilarische oneliner (“Eet gebak van piet en je hebt geheid de uren er na groot verdriet”) en gaat ie vrij snel rond. Heel Nederland weet ineens dat je gebak maakt die niet binnen te houden is. Gevolg: Er komt niemand meer, geen inkomsten meer, tent dicht: Is de wereld weer verlost van een smerige banketbakker!

Nu klinkt bovenstaande heel ongenuanceerd en kinderlijk eenvoudig. De werkelijkheid is wellicht iets complexer, maar ik ben er van overtuigd dat de tijd voorbij is waarin bedrijven die roepen dat ze zo leuk, lief, aardig en klantvriendelijk zijn succesvol zijn. In tegendeel zelfs: Als je vanalles roept wat je niet bent krijg je het dubbel zo hard terug. De community is snoeihard! We hebben al vele voorbeelden gezien (denk aan T-Mobile en Youp van ‘t Hek) en er zullen er nog vele volgen. Ik ben er klaar voor! Kom maar op: Gooi de beerput maar open!

Conclusie en dus ook wel bottom-line van het hele verhaal: Roepen dat je leuk bent als je het niet bent werkt niet meer, daar ga je zeker aan kapot (vroeg of laat). Dus, inderdaad: commerciële self-fulfilling prophecy bestaat niet meer! Jippie!

4 Comments

• 
  simon 10-05-2011 at 20:27

  Je doelt op KPN misschien?
  Die roepen dat ze het beste netwerk hebben… Maar dat de consument er niks mee mag doen laten ze buiten beschouwing? Zoiets?

  Reply
• 
  Milan 10-05-2011 at 21:30

  De waarheid komt altijd boven water. Vooral omdat mensen heel goed zijn in zeggen wat ze vinden en dat openbaar maken. Twitter is daar een van de mooiste voorbeelden van, neimand die nog in zijn achterhoofd houd dat alles openbaar is voor iedereen!

  Reply
• 
  Maarten Dik 10-05-2011 at 21:32

  Hoi Ruud,

  Helaas, ben ik het totaal niet met je eens

  Zoals jij terecht zegt: De crowd bepaald. Maar je voorbeeld is veel te kort door de bocht. Want naast de banket bakker zijn er ZO gigantisch veel voorbeelden waarbij het juist wel op gaat. Een hype wordt een trend omdat wij mensen nou eenmaal allemaal schapen zijn.

  Kudde gedrag gaat nooit voorbij en zal altijd commercieel worden gebruikt. Slecht geïnformeerd ‘willen’ zijn hoort daar namelijk ook nog bij en maakt het argument des te sterker.

  Ook het voorbeeld van T-Mobile staat hier overigens totaal los van aangezien zij een totaal andere fout hebben gemaakt. Namelijk: Niet serieus in gaan op de kritiek. Dit deed overigens KPN wel een stuk beter.

  Reply
  • 
    Milan 10-05-2011 at 21:46

    Hey Maarten,

    Aan de ene kant moet ik je wel gelijk geven want als ik bijvoorbeeld ergens naar ga uiteten zal ik nooit eerst checken wat andere mensen er van vinden.

    Maar wat ik er op tegen heb is dat dit soort situaties wel voor de grote bekende ketens en bedrijven gaan gelden. Ik zal ook niet op internet zetten dat de slager op de hoek slecht smaakt, dat doe je mondeling.
    Maar als het om een stomme fout van MediaMarkt dan tweet ik zoiets nog wel met een #mediamartk hashtag wat zal leiden dat half nederland het dan al weet.

    Reply