Die Welle

Gisteren heb ik eindelijk eens tijd vrijgemaakt om weer eens een film te kijken. Ik had de film “Die Welle” al heel lang op de lijst staan om nog een bekeken te worden en gisteravond was die dus aan de beurt.

Het verhaal van Die Welle is gebaseerd op het waargebeurde Third Wave experiment. Dit experiment vond plaats op een middelbare school in California in 1967 en moest studenten bewust maken van de manier waarop Hitlers derde rijk ontstaan is. Het oorspronkelijke experiment is echter niet echt fatsoenlijk gedocumenteerd (waar kennen we dat toch van?) en dus is het niet helemaal goed terug te herleiden hoe dat destijds gegaan is. Wel was het verhaal spannend genoeg om maarliefst 2 films over te maken.

Ik heb dus gisteren “Die Welle” bekeken, de nieuwste van de twee. Hierin zien we een middelbare school in Duitsland waarbij de scholieren op een gegeven moment een projectweek hebben, waarin ze lessen krijgen in het kader van een of ander onderwerp. Een van de onderwerpen is het ontsaan van het nazisme in Duitsland. De docent begint op maandag bij de eerste les een verhaal daarover te houden, waarop de leerlingen allemaal zoiets hebben van “Leuk, maar zover komt het natuurlijk nooit meer”. De docent begint dan met het experiment. Een volgend lesuur op maandag als de scholieren het lokaal binnen komen staan alle tafels netjes geordend en hebben ze allemaal een vaste plek gekregen. De docent verteld dat dit is om zo de sociale binding zoals die nu in de klas is te doorbreken en hij heeft zorgvuldig goede en minder goede scholieren naast elkaar gezet. Dit was het begin van experiment wat volledig uit de hand loopt.

Al snel gaat de docent verder met wat lichamelijke oefeningen om het lichaam een beetje los te maken en vraagt scholieren om te gaan staan als ze praten. Dit ontwikkeld zich en op een gegeven moment staan ze met z’n allen te marcheren in klas. De klas heeft in twee dagen tijd een collectief “Wij” gevoel ontwikkelt. Ze hebben een naam voor hun groepje bedacht (Die Welle) en andere scholieren willen graag bij deze groep horen.

De dagen daarop bedenkt iemand dat ze een schooluniform en logo moeten hebben. Ze nemen een wit overhemd als uniform en het logo wordt door 1 van de scholieren gemaakt. Nog diezelfde avond besluit nagenoeg de hele klas op pad te gaan om te pas en te onpas overal het logo op te spuiten. Zelfs op een behoorlijk hoog gebouw. De ochtend daarna heeft de docent voor het eerst door dat hij de controle kwijtraakt en vraagt wie dat logo op het hoge gebouw gespoten had. Hij vraagt om het experiment te eindigen, maar dit willen de leerlingen niet. Bovendien staat er diezelfde middag een belangrijke waterpolo wedstrijd op het programma waarbij het waterpolo team van de klas (dus van Die Welle) het opneemt tegen een ander team. Hier worden selectief alleen scholieren op de tribune toegelaten die een wit overhemd aanhebben. Ondertussen was een dag eerder ook de eerste tegenbeweging op gang gekomen en bij deze wedstrijd gooien zij ineens flyers rond over de tribune van Die Welle. Er ontstaat een collectieve woede en zelfs de waterpolo’ers in het water gaan elkaar te lijf, waarbij er bijna 1 verdrinkt.

Diezelfde avond bedenkt de docent dat hij iets moet doen om het te stoppen. Hij besluit een SMS berichtje te sturen dat er zaterdag om 12 uur een bijeenkomst is met belangrijke informatie voor leden van Die Welle en verzoekt dit aan iedere sympatisant door te sturen. Dit gebeurd en op zaterdag zit de aula van de school tot de nok toe vol. Hier eindigt Die Welle op een dramatische wijze (en die verklap ik lekker niet…).

Ik was het na kijken van de film wel even stil. Uiteraard is het allemaal een tikkeltje overkill en gedramatiseerd, maar de essentie van de film is toch wel hoe makkelijk mensen beinvloedbaar zijn. En ja, dat is helaas in de echte wereld ook zo. Mijns inziens is dit een film die iedereen een keer gezien moet hebben!